دنیای امروز پر از تکنولوژی است تقریباً هر خانواده ای صاحب حداقل یک کامپیوتر، لپ تاپ، گوشی هوشمند، تبلت و تلویزیون است. ابزارهای دیجیتال که در اصل برای خدمت به بشریت ایجاد شده اند، تاثیر زیان آوری بر زندگی ما داشته اند.
مطالعات زیادی به این نتیجه رسیده اند که سلامت جسمی، اجتماعی و روانی ما به دلیل مواجهه بیش از حد با تکنولوژی دچار آسیب می شود.
ما عادت داریم در دنیای خودمان زندگی کنیم و حتی زمانی که توسط افراد محاصره شده ایم به صفحات الکترونیکی نگاه کنیم. وقتی تعامل واقعی را با ارتباط آنلاین جایگزین می کنیم، توانایی درک نشانه های اجتماعی مانند لحن صدا، حالت چهره، زبان بدن و عبارات مستقیم را از دست می دهیم. بازی های خشن و ویدئوها موجب مرگ همدلی و نابودی زندگی فردی می شوند.
یکی از خطرناک ترین آثار تکنولوژی, چاقی است. افرادی که توسط یک لپ تاپ یا تبلت جذب می شوند، تمایل به زیاد خوردن دارند، ساعات زیادی را پای اینترنت می مانند و کم تر ورزش می کنند.
هر چه بیشتر در مقابل کامپیوتر بنشینید، کم تر خون در بدنشان گردش می کند. علاوه بر این، زندگی بی تحرک دلیل این است که چرا افراد زیادی ستون فقرات خمیده و بدنی نافرم دارند. خیره شدن مداوم به صفحه ممکن است دلیل سردرد و دید ضعیف باشد.
در این گزارش به سراغ جوانان و خانواده هایی رفتیم که روزانه چندین ساعت را در فضای مجازی سپری می کنند.
علی یکی از نوجوانانیست که روزانه بیش از ۸ ساعت با لپ تاپ و گوشی سروکار دارد آن هم فقط برای بازی و سرگرمی
او می گوید بخاطر بازی های متعدد به گوشی تلفن همراه و فضای مجازی اعتیاد پیدا کرده و حتی شب خواب راحتی ندارد.
علی، مهم ترین علت استفاده بیش از حد از گوشی و فضای مجازی را نبود امکانات تفریحی در فردوس عنوان می کند و می گوید اکثر دوستانش نیز مانند وی به گوشی تلفن همراه خود وابستگی شدید دارند.
یکی دیگر از جوانان فردوسی که به گفته وی تنها سرگرمی اش جستجو در شبکه های اجتماعی بویژه اینستاگرام است در این گفت وگو اظهار داشت: رسانه ملی بویژه تلویزیون تولیداتی متنوع و متناسب با جوانان ندارد و امروزه رسانه ملی بیشتر مخاطبان خود را از دست داده و اکثر مردم وقت خود را در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی می گذرانند.
محمدجواد ادبی با اشاره به اینکه استفاده بیش از حد از فضای مجازی علاوه بر به خطر انداختن سلامت جسمی و روحی، هزینه های زیادی نیز بر مخاطبان تحمیل می کند، گفت: صاحبان امر باید بفکر جایگزینی مناسب برای فضای مجازی باشند وگرنه روزبه روز بر رغبت کودکان و نوجوانان برای استفاده از فضای مجازی افزوده خواهد شد و خانواده ها نیز ناگزیر مجبور به تهیه گوشی تلفن همراه حتی برای کودکان خود خواهند بود چرا که سرگرمی لازم برای قشر جوان و نوجوان بویژه در شهرهای کوچکی نظیر فردوس وجود ندارد.
یکی از مادران فردوسی نیز که دغدغه اش استفاده زیاد فرزندان از فضای مجازی است، می گوید: دختر خردسال و پسر نوجوان من ساعات زیادی را در شبکه های اجتماعی سپری می کنند و این موضوع بطور مستقیم بر روح و روان آنها تاثیر می گذارد بطوری که پس از چند ساعت استفاده از گوشی حتی حوصله پاسخ دادن به سوالات معمول روزانه را ندارند و از طرفی در ایام مدرسه نیز سبب افت شدید تحصیلی آنان می شود.
مشاور خانواده و مدرس دانشگاه های فردوس نیز در این ارتباط می گوید: امروزه فضای مجازی نه یک انتخاب بلکه تبدیل به یک اجبار شده است. دکتر حمیده خادمی اظهار داشت: در چنین شرایطی باید آگاه باشیم که فضای مجازی همچون شمشیر دو لبه بوده که با وجود مزایای زیاد اگر درست استفاده نشود مضرات فراوانی برای انسان به همراه دارد.
وی افزود: مهم ترین آسیب ها عبارتند از؛
۱ـ آسیبهای جسمانی: با توجه به اینکه اولین هدف در نظام آموزشی، اهداف جسمانی است ، استفاده زیاد از فضای مجازی منجر به ناهنجاری های ستون فقرات، کم تحرکی و اضافه وزن و دیابت و همچنین اختلالت بینایی می شود.
۲ـ دوری اعضای خانواده از از یکدیگر و کاهش فضای تعاملی با افزایش استفاده زیاد از فضای مجازی خانوادهها به سمت فردگرایی رفته و با حذف فضاهای جمعی در خانواده تعاملات کاهش یافته و این مسئله باعث بروز مشکلات عاطفی هیجانی و اختلالاتی مانند افسردگی و گوشهگیری گردیده است.
۳ـ تغییر نظام ارزشی و سرگردانی هویت به خصوص در گروه نوجوانان
۴ـ مشکلات اخلاقی همچون خیانتهای اینترنتی
۵ـ اعتیاد اینترنتی
دکتر خادمی در ادامه به راهکارهای کاهش آسیبهای فضای مجازی اشاره کرد و مهم ترین راهکارها را، الگو دهی مثبت، افزایش تعاملات خانواده، جایگزینی فضای مجازی با افزایش کتابخوانی و تفریحات سالم همان ورزش، افزایش سواد رسانهای، استفاده موثر از اینترنت، مراجعه به متخصص عنوان کرد.
